Na de bevrijding

Na de bevrijding is er nog veel werk te doen. Voor nu heeft het ‘Militaire Gezag’ de macht. De geallieerden hebben dit bepaald om de zuiveringen goed te laten verlopen. De zuiveringen bestaan uit het oppakken en voor de rechter brengen van NSB’ers en collaborateurs. Dit zijn Nederlanders die tijdens de oorlog met de Duitsers samenwerkten.

NSB’ers en collaborateurs

Opgepakte NSB’ers en collaborateurs zitten eerst vast in fabrieksgebouwen. Overdag moeten ze dode dieren opruimen in het gebruikte spergebied (afgesloten gebied). Ze moeten ook helpen bij het afbreken van stellingen (loopgraven). Na twee maanden brengen de autoriteiten hen over naar andere gevangenissen. De autoriteiten straffen hen pas na lange tijd.

Slachtoffers van de oorlog

Op 17 mei begraven ze de slachtoffers van de beschietingen in april. Een lange stoet wagens met hun lichamen rijdt door Veenendaal naar de begraafplaats aan de Munnikenweg.

Maar een dag later vallen er opnieuw slachtoffers. Drie tienerjongens gaan op onderzoek uit in een bunker vol munitie in De Klomp. Twee oudere jongens zien hen naar binnen gaan en willen ze waarschuwen. Maar op dat moment ontploft de munitie. Alle vijf de jongens komen om.

Veel mensen wachten vol spanning op het terugkomen van familieleden uit kampen. l snel wordt duidelijk wat er met de Joodse slachtoffers is gebeurd. De bezetters hebben iedereen vermoord die naar een kamp is gebracht.

Herstel na de oorlog

Het uitdelen van voedsel en spullen gaat nog jaren door. Mensen bedenken creatieve oplossingen, zoals kinderschoenen ruilen voor een grotere maat. De werkkampen bouwen ze om tot tijdelijke woningen voor mensen zonder huis. Langzaam proberen mensen het gewone leven weer op te pakken.

Op 31 augustus, Koninginnedag, is er een groot feest met versierde straten en een optocht.

Herdenking van de slachtoffers

Er komt een wit kruis op het Stationsplein om de oorlogsslachtoffers te herdenken. In 1951 vervangt een beeld van kunstenaar E.J. Grossman het kruis. In 1991 komt er ook een namenwand. Door onderzoek van de werkgroep Graven Oorlogsslachtoffers Munnikenhof zijn er steeds meer namen bekend. Ook in 2022 voegen ze weer een naam toe.

KEES DROST, Gortstraat 14. Bedankt Familie en bekenden voor de hartelijke ontvangst bij zijn thuiskomst na ruim anderhalf jaar in het concentratiekamp in Amersfoort en Duitschland te hebben doorgebracht.(jpg, 170 KB)
Dankbericht in De Vallei van 20 juni 1945.
Wie heeft te ruil kinderschoenen voor kind van 2,5 jaar voor dito schoenen van kind van 1,5 jaar. Gortstraat 77.(jpg, 63 KB)
Oproep voor het ruilen van schoenen in De Vallei van 25 juni 1945.
Zou de persoon zich bekend willen maken die bij kapper Ravenswaay, Pr. Bernhardlaan alhier, tegen een jongen gezegd heeft: "van den Brink, wonende Mulderslaan alhier, vanuit Duitschland in Emmen gezien te hebben". Onkosten worden gaarne vergoed. B.v.d. Brink, Mulderslaan 27, V'daal.(jpg, 152 KB)
Oproep voor het vinden van een persoon in De Vallei van 4 juli 1945
Nederlandse Binnenl. Strijdkrachten Commando Veenendaal Orde en rust In dezen overgangstijd is het een allereerste vereischte te geraken tot een geordende samenleving. Wij verzoeken U dan ook dringend daartoe mede te werken. Niemand heeft het recht eigenmachtig op te treden, ieder dient vrijwillig rechter in eigen zaak te spelen. Heeft men eenige klachten dan kan men deze indienen bij de politie, die in nauw contact staat met den Plaatselijk Commandant der N.B.S. onder wiens leiding de openbare orde wordt gehandhaafd. Men dient dus kalm en rustig zijn gang te gaan. ANONIEME BRIEVEN WORDEN NIET BEHANDELD De voornaamste voorwaarden voor orde en rust zijn door ons gesteld in de verordening van 5 Mei j.l., waarvan wij aan ieder een BAND om den arm met het woord "HULPPOLITIE". Zij die zich voorzien van een dergelijke band kunnen zich wenden tot ons bureau, waar zij verdere instructies zullen ontvangen. In geval van nood kunnen zij zich onmiddellijk vervoegen bij de Militaire Krijgswacht, zij zal hen behulpzaam zijn. Ieder voege zich dus naar deze aanwijzingen! DE DISTRICTSCOMMANDANT DER NED. BINNENL. STRIJDKRACHTEN IN VEENENDAAL(jpg, 8 MB)
Oproep tot het bewaren van rust.
(jpg, 396 KB)
De bunker in de Klomp na de explosie op 18 mei 1945.
(jpg, 1 MB)
Het monument voor de gevallenen aan het Stationsplein.
(jpg, 734 KB)
De begrafenis op 17 mei 1945 van de slachtoffers van de beschietingen.
(jpg, 1 MB)
Tewerkstelling NSB’ers.
(jpg, 1 MB)
Koninginnedag in augustus 1945.
(jpg, 333 KB)
Een noodwoning in het voormalige werkkamp aan de Dijkstraat.
Programma bevrijdingsfeest 30 augustus 1945(jpg, 20 MB)
Het programma van de Oranjedag in 1945.
De Burgemeester van Veenendaal MAAKT BEKEND dat het op last van den Militaire Commissaris in de provincie Utrecht, verboden is zich van 23.00 - 4.00 UUR op de openbare weg te bevinden. Veenendaal, 16 Mei 1945. De Burgemeester voornoemd, J. H. VAN SCHUPPEN, wnd.(jpg, 6 MB)
Straatverbod in mei 1945.
Scroll naar boven naar het begin van de paginainhoud
www.veenendaal.nl(Verwijst naar een externe website)