Bevrijding

Eind april 1945 wordt het rustiger in Veenendaal. De beschietingen stoppen, maar de SS heeft nog steeds de macht. Op 5 mei geven de Duitsers zich over. Mensen gaan in Veenendaal de straat op en hangen de vlag uit. Maar de SS schiet in het rond. Iedereen vlucht weer naar binnen.

Vaartbrug wordt opgeblazen

Op 6 mei klinkt een harde knal. De Vaartbrug in de Kerkewijk is opgeblazen. Brokstukken en lichaamsdelen van twee Nederlandse SS’ers liggen meters verderop. Waarschijnlijk is het een ongeluk. Toch hadden de Duitsers wel plannen om de brug te kapot te maken als de geallieerden dichterbij kwamen. Maar op dat moment is er nog geen geallieerde tank te zien.

Vuurgevecht op de Buurtlaan

Op 7 mei gaat een groep van de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) naar Gelders Veenendaal. Op de Buurtlaan komen ze drie vrachtwagens vol SS’ers tegen. Er ontstaat een vuurgevecht. Drie mannen van de BS sneuvelen. De Gemeentelijke Geneeskundige Dienst brengt hun lichamen met een bakfiets terug naar Ede. Op de terugweg nemen ze voedsel mee voor het nog steeds bezette Veenendaal.

Engelsen denken dat Veenendaal al bevrijd is

Op 9 mei rijdt de Engelse majoor George Lockett met een patrouille (groep soldaten) door Veenendaal. Hij denkt dat de geallieerden het dorp al bevrijd hebben. Op de Nieuweweg begroeten inwoners hem enthousiast. Hierdoor kan zijn jeep niet verder rijden en keert zijn chauffeur snel om. Terug op de basis hoort Lockett dat de geallieerden Veenendaal nog niet bevrijd hebben.

Hij krijgt de opdracht om dit toch nog te doen met tanks. Maar de tanks kunnen het Omleidingskanaal niet over. Daarom moet het zuidelijke deel van Veenendaal wachten op een Engelse eenheid (groep soldaten) die vanuit Elst komen.

Veenendaal wordt eindelijk bevrijd

Op 9 mei om kwart voor vijf barst het bevrijdingsfeest los. De Engelse soldaten zoeken naar de SS. De Binnenlandse Strijdkrachten arresteren NSB’ers en collaborateurs. Dit zijn Nederlanders die tijdens de oorlog met de Duitsers samenwerkten. De overheid zet burgemeester Van Kuyk op non-actief omdat hij te meegaand was met de Duitsers. Wethouder J.H. van Schuppen neemt zijn taken over.

Er zijn ook wat filmfragmenten van de bevrijding van Veenendaal. Deze kan je bekijken op YouTube. Bekijk de beelden van de bevrijding van Veenendaal(Verwijst naar een externe website).

Veenendaal, 25 Mei 1945. Verzonden: 26 Mei 1945. (in duplo) Nr. 2 – 31 Bevrijding der gemeente. Ter voldoening aan Uw schrijven, door mij ontvangen 22 Mei 1945, heb ik de eer U mede te delen, dat Veenendaal op Woensdag 9 Mei 1945, te 16.45 uur is bevrijd. De Burgemeester van Veenendaal, (handtekening) J.H. Kloosterman, wnd. Typ: VO Coll: B Aan: den Militairen Commissaris voor Utrecht-Oost te Amersfoort.(jpg, 5 MB)
brief van de burgemeester van Veenendaal waarin staat dat Veenendaal bevrijd is.
PAT KEELY. FREE HOLLAND WELCOMES THE SOLDIERS OF THE ALLIES. WELKOM IN HET VRIJE NEDERLAND.(jpg, 36 MB)
Poster waarop de geallieerden verwelkomd worden.
(jpg, 842 KB)
Burgemeester van Schuppen met majoor Lockett voor de ingang van het gemeentehuis aan de Hoofdstraat.
(jpg, 310 KB)
Oproep in de Hoofdstraat voor het melden van NSB’ers.
(jpg, 1 MB)
Ds. Van Enk spreekt op de dag van de bevrijding de juichende bevolking toe.
(jpg, 1 MB)
Arrestatie van enkele vrouwelijke leden van de NSB en zogeheten ‘moffenmeiden’.
(jpg, 1 MB)
Bevrijdingsfeest op de Markt op 10 mei, waarbij o.a. een portret van Hitler wordt verbrandt.
(jpg, 1 MB)
Geallieerde tank in de Hoofdstraat op 9 mei 1945.
(jpg, 983 KB)
Arrestatie van een NSB’er door de Binnenlandse Strijdkrachten.
(jpg, 948 KB)
Foto gemaakt door Henk Lamme vanuit zijn woning aan de Hoofdstraat na de beschietingen door de SS op 5 mei 1945.
(jpg, 3 MB)
Aftocht van Duitse militairen op de Kerkewijk op 10 mei 1945.
(jpg, 2 MB)
De op 6 mei ontplofte Vaartbrug.
Scroll naar boven naar het begin van de paginainhoud
www.veenendaal.nl(Verwijst naar een externe website)